खुसी मेरी क्रिसमस!!!

खस्दै गरेको अप्राकृतिक हिउं।

३-D चस्माबाट देखिएको प्रज्वलित रुख र मेरो परिबार ।

क्रिसमसमा मख्ख परेको रुख।

जिंगल बेलको गेटमा मेरो परिबार

क्रिसमसको आगन त्यसै रमाइलो।

जिंगल बेल नबजे पनि, आफै सान्तासान भएर उपहार दिनु परे पनि, कपास जस्तै हिउं नखसे पनि, आफ्नो चलन नभए पनि यहाँहरु सबैलाई यस मेरी क्रिसमसको मंगलमय शुभकामना!!!

ग्लोबल वार्मिंग र नेपाल

फराकिलो आकासका चिम्सिएका ताराहरू
लाबा लस्करमा उभिएका ती पिण्डहरू
छातिमा सुइरो रोपेर बिस्फोटको पानी उमालिएको चन्द्र संगै

तेलै तेलमा छड्किएर उम्लन पर्खेर बसेको निम्सरो यो धर्ती,
मानब अतिक्रमणको पर्खाइमा
पिलिक पिलिक गरिरहेछन।

अब पालो कसको भन्दै यम पनि
भद्रकालीको तेलको लाइनमा उभिइरहेछ,

शनि बिचरा YCL झैं टाउकामा कफ़न बांधेर
टायर बोकेर हिन्दैछ,
चन्द्रमा एपोलो सम्म त ठिकै थियो
आए भेटे गए
सम्झानाको एक मुठी माटो बोकर लए,
अहिले त छातीमाँ लात हान्ने मानब देखेर
गिरिजा झैं सिंगापुर जाउँ की हस्तिनापुर हुँदै
अहिले बायु मास्कको ICU मा छ।

बिचरा जसरी पनि हारेको यो धर्ती
बाटो खने पनि हारेकै छ,
कारखाना खोले पनि हारेकै छ,
माधब जस्तो कहिले मुलपानिमा गीत गाउँछ,
कहिले कालापथरमा मुर्मुरिन्छ,
नांग्लेभारे र गौरमा हारे जस्तै
क्योटो र कोपेनहेगेनमा निन्यौरो पर्छ।
बुश भन्दा अहिले २० को १९ भन्दै
उत्तर चिरफारको सैयामा
ब्राज़ील, हिन्दुस्तान र चिनियाको
मुख तीर पल्याक पुलुक गर्दै छ।

आमूल परिबर्तनको झोली बोक्दै
त्यों लाम पुछ्रे तारा
दारी पालेर रुकुम , दारी फालेर नबमुकाम अनि
नामै नाम खोल्तिमा बोकेर हिड़ने प्रचण्ड जस्तै
नब सौर्यमन्डल बनाउने दाउमा नेबुला खोज्दै छ,
तर,
२२ तीर टुँडो फर्केको त्यों तारा मंडल
खाऊं कान्छा बा, नखाऊं दिन भारीको करामत जस्तो
रुम्जाटारको राजमार्गमा चक्काजाम गरिरहेछ,
न राशीय संघ दिने
न तापै दिने
पाए उल्कापात गर्ने,
नपाए लाम्पुछ्रेको रापमा हराउने
केही न केहीको, कहिं न कहिंको
घामको छहारीको ४ ओटा तारा जस्ता छन,
न पृथ्वी तातेको चिन्ता तिनलाई,
न पृथ्वी बनेको सुर्ता यिनलाई,
भत्ता आए भयो
चाहे कालापत्थरमा आओस
या कोपेन्हेगेनमा आओस
जसरी आए पनि आओस,
तर आओस,
पृथ्वी ताते पनि आओस, सेलाए पनि आओस
जसरी आए पनि आओस,
तर आओस।

(फोटो साभार - http://air2aircorp.net/cms/images/global-warming2.ज्प्ग)

किन यस्तो खै?

हिमालमा हाँसेको मेरो देश
नदीमा किन रुन्छ खै?
पहाडमा लमतन्न सुतेको मेरो देश
तराईमा किन छ्ट्पटिन्छ खै?
गाउँमा निर्धक्क डुलेको मेरो देश
शहरमा किन बेपत्ता हुन्छ खै?
पुरुषमा गोरखाली बहादुर बनेको मेरो देश
स्त्रिमा अंश खोज्दै किन रुन्छ खै?
हरियो बनमा धन देखने मेरो देश
स्याउलामा किन गोली हान्छ खै?
हाबा पानी र माटोमा राजनीति गर्ने मेरो देश
हारेर शासक किन बन्छ खै?
बैद्य र बुटीमा औषधि खोज्ने मेरो देश
मक्का र मदीना किन जान्छ खै?
कूटो, कोदालो, हलो, जुवा, ढिकी र जांतोमा सुस्ताउने मेरो देश
पांग्रा किन पोल्छ खै?
बिद्या लिन भिसा किन्ने मेरो देश
घरमै तिरो तिर्दा किन रुन्छ खै?
सदा स्वाधीन र स्वतन्त्र तिलिचोमा जम्ने मेरो देश
नोकर फेर्न पनि छिमेक किन जान्छ खै?
सगरमाथामा अग्लिने मेरो देश
रातो दरबारमा किन निहुरिन्छ खै ?
सगरमाथामा अग्लिने मेरो देश
रातो दरबारमा किन निहुरिन्छ खै ?!

हाँगा भयो गिंड

त्यों बुढो रुख,
मक्किएको जिउ
जसो तसो ठाडै थियो
एक्कासि गर्ल्याम गुर्लुम ढल्यो।
सिकर्मीको बसिलामा उसको केहि चलेन
जीर्ण त्यों शरीर
बंचरोको धारमा रुनु बाहेक केही रहेन,
इतिहासको कुत तिर्दै, नसा सुकाउँदै
जिन्ग्रिएको बिचरा त्यो बुढो रुख

मुर्झाएका पात, लोलाएका हात बोकेर
सद्दाम झैं ऐले
पटांगिनीमा लम्पसार पर्यो।
हुक्का तान्ने काजि कछाड तान्दै,
असिन पसिनका जुँगा मुसार्दै गर्जंदा भए
सिकर्मी र डकर्मी लाखा पाखा लागे

औताली को बिर्ता
काजी यो खाम की त्यों खाम भए
सातो गयो, स्वाँ स्वाँ बढ्यो
धामी आए, झाँक्री आए, झारफुके आए,
सेबक आए, पीडक आए, पिडित आए,
बाहान आयो
टुक्रा टुक्रामा त्यों बुढो रुख
बाहानमा सबार भयो।
अब त आयो भनेको
भागबण्डामा तन्द्र्यांग तुन्द्रुंग पो भयो।
बुढो त ढल्यो ढल्यो
न नयाँ फुच्चे सर्यो
न बनस्पति रह्यो, न खाट भयो
के भयो यो?
रातो साडी र बुलाकी कुरेकी कजिनी
आँखा कै ओछ्यानमा भुसुक्कै निदाई।
जुँगा ताउ लाउने काजीबा`
हीनताको हुक्का तान्दै बसे
गन्ध रहित श्वेत हुस्सू फुसफुस पार्दै बसे।
फल्दै गरेको रुख ढल्यो
भागबन्डामा आँगन आँगनमा हाँगा गड्यो
गाडेर के भयो ?
सार्दा हाँगा सारेको
अहिले गिंड भयो!!!

श्रद्धा सुमन!!!

श्रद्धेय ठुलीआमा छायाँदेवी ढकाल (७५)को उच्च रक्तचापले गर्दा भएको असामयिक र अप्रत्याशीत मृत्युले हामीलाई शोक संतप्त पारेकै थियो, यसैमाथी हाम्रा आदरणीय काका टंक नाथ ढकाल(७३) को अर्बुद रोगले गर्दा भएको मृत्युले हामीलाई थप मर्माहत पार्यो। दुःख एक्लै आउंदैन भने झैं हाम्रा कान्छा हजुरबुबा कमली कान्त भट्ट(७७) को पनि अर्बुद रोगले गर्दा भएको असामयिक निधनले थपिएको यस समबेदानाको पहाड़ले हाम्रो भाबनालाई प्रताड़ित नै बनाउने गरेर थिच्यो। एकै महिना भित्र भएका यी तिन मृत्यु सहन गर्न हामी लगाएत संपूर्ण परिबार र बिशेष गरी ठुलोबुबा र उह्वांको परिबार, इन्द्रदाई र डिल दाईको परिबार, साथै कान्छी हजूरआमा र मामाहरुको परिबारमा धैर्य धारण गर्ने शक्ति मिलोस भनी कामना गर्दछौं।

साथै, श्रद्धेय ठुलीआमा छायाँदेवी ढकालको 13औं पुण्य तिथिको अबसरमा उहाँको आत्माको चिर शान्तिको कामना गर्दछौं।
भबदीय
रबिन्द्र, भीमा र रसिक

मुर्झाएका फुलहरू

पाखाभरी छरिएका ज्वतिहरूमुस्कुराउँदै हुर्केका ती बत्तिहरू

रस चुस्दै यौबन सांधेका थुंगाहरू

शीत निल्दै उघ्राएका बुच्काहरू

मिसाइल हान्न तम्तयार तीबुटाहरू

किन हो कुनी अचेल त त्यसै त्यसै
यौबन निचरेर
उत्साहा उग्ल्याएर
चाहना भुत्ल्याउँदै
बगरमा लम्पसार पर्दै छन।
अकासिएको महत्वकांक्ष्य बोकेर
खानिको काममा हिंडेकी त्यो कोपिला
झान्क्रो फिजाउँदै
शारणार्थिको बिल्लामा
अध्यागमनमा सुस्ताउँदै गरेको पो देखेँ ।
सपनाको बजारमा
स्वाभिमानको लीलाम गर्दै ओइलाएका
ती गुलाब, सयपत्री, चमेली,
गुराँस र गोदाबरीका थुँगाहरु
पात खुइलिएको त्यों जिख्रो बोटमा
उध्रिँदै गरेको यौबन बोकेर
आँखा भरी पाखो टांसी
पिलिस पिलिसको शीतमा
सकी नसकि हाँसेको देख्दा
त्यों मुर्झाएको फुल हेर्दा
म भित्रै दरौंदी पो टुसायो ।

के हामी हांसेरै देश बनाउन लागेका हौं त?

हामी GDP मा पहिले र अहिले पनि अरुको तुलनामा ज्यादै पछि छौं। बिस्तारै माथि जाउंला भन्ने जति धोको भएपनि per capita income भने त्यही २००$ को हाराहारीमा झुन्डिएको झुन्डियै छौं। हाम्रो स्थान उस्तै ठाउँमा सुरक्षित छ, न अघि न पछि। अली अगाडी भने हामी GNH(Gross National Happiness) मा निकै अघि थियौं, साएद धनि देश भन्दा पनि निकै अघि, अब त्यों पनि एकादेशको कथा जस्तै हुन लाग्यो। हुनत बलजफ्ती खुसी मात्रै भएर पो के गर्ने जबकि त्यों नै असफलताको कारक भएपछि। खुसिको नाममा बिंदास हुनु कति फलदायक हुन्छ भन्ने कुरा थाहा पाऊन हामी नै गिनीपिग पो भयौं त। हामी कति ढुक्कका मान्छे छौं भन्ने कुरा हेर्न हाम्रा कार्यालयमा एक छिन हेरे पुग्छ, नेताका भाषण सुन्ने दर्शकको/श्रोताको भिड़ हेरेपुग्छ, अनि गाउँघ्ररमा चौतारामा बसेका भलाद्मीको संख्या हेरे पछि, अरु के नै हेर्नु पर्ला र?
यो GDP Vs GNH को खेलमा कहिल्यै पनि GDP ले जित्ला जस्तो छैन।त्यसैले GNH मै बल गर्ने गरि हाम्रा TV हरु पनि मरिहत्ते गरि होस्टेमा हैंसे गरे जस्तो लाग्यो। कार्यक्रममा समाचार त हुने नै भयो, अरु मोटामोटी हेर्दा ज्ञानबर्धक भन्दा पनि मनोरंजनात्मक कार्यक्रमहरुको बाहुल्यता छ। कुनै पनि ब्याबसायालाई TV मार्फ़त बिकास गर्न प्रेरित गर्नको सट्टा हरेक कुरालाई हाँस्य या ब्यंग्यको बिधिबाट शुद्ध हसाउन प्रेरित गर्ने कार्यक्रम को खात पो छन त। सानो लिस्ट मैले थाहापाएको - साझा पृथ्वी, तितो सत्य, मेरी बास्सै, जीरे खुर्सानी, झ्याँइकुटी झ्याँइँ, भुइंचालो, गाई कि त्रिशूल, जस्तै अरु पनि होलान। एउटा TV ले दिन मिलाएर देखाउंदा त ठिकै होला तर फैलिँदै गरेको TV स्टेसनको चापले गर्दा हेर्ने दर्शकको लागि कति चाप परेको होला कुन्नि? बिषय बस्तु को अभाबमा यो या त्यों तरिकाले उस्तै मसला मिसाउँदै जम्मै कार्यक्रम आइराखेको छ, यसले पो झन के मनोरंजन देला र खै? समाजमा चली आएको बिकृतिका बिरुद्ध त ठिकै होला तर समाजलाई परिबर्तन गर्ने बाटोको समेत हसिमजाकको बिषय बनाएर हाम्रा कलाकारहरूले यात समाज परिबार्तनको बाटोमा बाधक बनेका छन, या पैसा पार्नकै लागि जानी बुझी यस्तो गरिराखेका छन। यो कुरा कसले बुझिदिने? यो लत आम मानिसमा बस्यो भने के होला या हामी के संधै अरुलाई नै उडाएर आनन्द पो मान्ने हो कि ?

मलाई त यस्तो लाग्यो, सस्तो बिषयको उठानले GNH भन्दा पनि काम नगर्ने बल्कि मुखा हान्ने जस्तो हिंसात्मक प्रब्रिती बिकास गर्ने, तास खेल्दै कामकाजिलाई उल्ल्याउने, चोरी र ठगीलाई मार्ग प्रशस्त त गर्दै छैनौं?

अहिले नागरिक सर्बोच्चतालाई अति खिल्ली गर्दै हंसिमजाकको बिषय बनाएर यसैलाई हामी कतै यो नाचाहिने चीजको रुपमा प्रक्षेपण त गर्दै छैनौं? के गर्ने, हांसेरै देश बिकास हुने भए देश को नाममा हामी पनि हाँसौं कि अब?

हारेर पनि नेताहरूले पद लिएर हंसाएकै छन, उपचार गर्न गएका नेताहरु देश बिदेश म्याराथून दौडिएर पनि हंसाएकै छन, उटपट्याङ बिकासे गफ गरेर हंसाएकै छन, तिनैलाई फेरी उडाएर थुप्रै कलाकारहरूले पनि हसाएकै छन। रामदेभले पनि टुँडिखेलमा हँसाएकै छन। हास्नु स्वास्थ्यको लागि राम्रै छ क्यारे, हांसौ तर बालकॄष्ण समलाई पनि यस्सो सम्झने पो हो कि " हांसी ज्ञान मर्छ , रोई मर्दछ बिज्ञान"। ठिक्क हांसौ, हैन र? तपाइहरुलाई कस्तो लाग्छ कुन्नि?
फोटो: http://en.wikipedia.org/wiki/File:Laughing_Nyahsa_GalawebDesign.ज्प्ग